functions
ความชันคืออัตราการเปลี่ยนแปลง
มองความชันเป็นคำตอบของคำถามว่า x เพิ่มขึ้น 1 หน่วย แล้ว y เปลี่ยนไปเท่าไร
1. Hook: ทำไมเรื่องนี้สำคัญ
ถ้าเดินไปทางขวาบนกราฟทีละ 1 ช่อง แล้วเส้นสูงขึ้น 2 ช่อง เราไม่จำเป็นต้องนับใหม่ทุกครั้ง เพราะเส้นตรงมีนิสัยซ้ำเดิม
ตัวเลขที่บอกว่า “ขยับทางขวา 1 หน่วย แล้วขึ้นหรือลงกี่หน่วย” คือความชัน
2. Intuition: มองความชันเป็นการแลกเปลี่ยน
ถ้า m = -1 การเดินไปทางขวา 1 หน่วยจะทำให้ y ลดลง 1 หน่วย
และถ้า m = 0 เส้นจะไม่สูงขึ้นหรือลดลงเลย
3. Formal Definition: นิยามหรือสูตร
สำหรับฟังก์ชันเชิงเส้น
ค่า m คืออัตราการเปลี่ยนแปลงคงที่ของเส้นตรง
สัญลักษณ์ อ่านว่า “การเปลี่ยนแปลง” ดังนั้นสูตรนี้ถามว่า
ค่า y เปลี่ยนเท่าไร เมื่อค่า x เปลี่ยนไปเท่าไร
4. Interactive Exploration: ลองปรับเอง
สูตรที่กำลังดู
เมื่อเลือก x = 1
ข้อสังเกต
ตอนนี้ m = 2 จึงทำให้เส้นสูงขึ้นเมื่อเดินไปทางขวา และเมื่อ x = 1 จะได้ y = 3
คำถามนำ:
- เมื่อ
m = 2ลองเพิ่มxทีละ 1 แล้วสังเกตว่าyเพิ่มเท่าไร - เมื่อเปลี่ยน
mเป็นค่าติดลบ เส้นเล่าเรื่องต่างออกไปอย่างไร - เมื่อเปลี่ยน
bความชันเปลี่ยนไหม หรือเส้นแค่เลื่อนตำแหน่ง
5. Step-by-step Example
ตัวอย่าง
เส้นตรงเส้นหนึ่งผ่านจุด (1, 3) และ (4, 9)
ต้องการหาความชันของเส้นนี้
วิธีคิดทีละขั้น
- ดูการเปลี่ยนของ
x: จาก 1 ไป 4 เพิ่มขึ้น 3 - ดูการเปลี่ยนของ
y: จาก 3 ไป 9 เพิ่มขึ้น 6 - ใช้สูตร
- แทนค่าได้
ดังนั้นความชันคือ 2 หมายความว่าเมื่อเดินไปทางขวา 1 หน่วย เส้นสูงขึ้น 2 หน่วย
6. Common Mistakes
จุดที่มักเข้าใจผิด
อย่าสลับลำดับเป็น เพราะความชันถามว่าแนวตั้งเปลี่ยนเท่าไร เมื่อแนวนอนเปลี่ยนไป ไม่ใช่กลับกัน
จุดที่มักเข้าใจผิด
ค่า b ไม่ใช่ความชัน ถึงแม้การเลื่อน b จะทำให้เส้นอยู่สูงขึ้นหรือต่ำลง
แต่นิสัยการขึ้นลงต่อ 1 หน่วยของ x ยังถูกกำหนดโดย m
7. Mini Exercise
ลองคิดเอง
เส้นตรงผ่านจุด (0, 4) และ (2, 0)
xเปลี่ยนไปเท่าไร?yเปลี่ยนไปเท่าไร?- ความชันเป็นเท่าไร และเส้นสูงขึ้นหรือลดลงเมื่อเดินไปทางขวา?
8. Summary
- ความชันคืออัตราการเปลี่ยนแปลงของ
yเมื่อxเปลี่ยน - สูตรสำคัญคือ
- ความชันบวกทำให้เส้นสูงขึ้นเมื่อเดินไปทางขวา
- ความชันลบทำให้เส้นลดลงเมื่อเดินไปทางขวา
- ค่า
bเลื่อนเส้น แต่ไม่เปลี่ยนความชัน
9. Related Lessons
- เข้าใจฟังก์ชันเชิงเส้นผ่านความชัน
- เมื่อค่าเปลี่ยนเท่าเดิม เราเขียนกฎได้
- จากตารางค่าไปเป็นจุดบนกราฟ