functions
พิกัดคือที่อยู่ของจุดบนระนาบ
รู้จักแกน x แกน y จุดกำเนิด และการอ่านพิกัดเป็นคู่ตัวเลขบนระนาบ
12 นาที
middle-school
draft
1. Hook: ทำไมเรื่องนี้สำคัญ
ถ้าเราจะบอกตำแหน่งที่นั่งในห้องเรียน แค่พูดว่า “อยู่แถวนี้” ยังไม่พอ เราต้องมีวิธีบอกทั้งแนวนอนและแนวตั้ง
ระนาบพิกัดทำหน้าที่คล้ายแผนที่เล็ก ๆ ของคณิตศาสตร์ จุดหนึ่งจุดจึงมี “ที่อยู่” เป็นตัวเลขสองตัว
2. Intuition: มองพิกัดเป็นที่อยู่
จุดกำเนิดคือ (0, 0) เป็นจุดเริ่มเดิน ถ้าเห็น (3, 2) ให้คิดว่า
เดินไปทางขวา 3 หน่วย แล้วขึ้น 2 หน่วย
3. Formal Definition: นิยามหรือสูตร
พิกัดของจุดเขียนเป็น
xบอกตำแหน่งแนวนอนyบอกตำแหน่งแนวตั้ง- จุดกำเนิดคือ
(0, 0) - แกน
xเป็นเส้นแนวนอน และแกนyเป็นเส้นแนวตั้ง
4. Interactive Exploration: ลองอ่านตำแหน่งเอง
ลองนึกภาพตารางช่องหน่วยบนกระดาษ แล้วเริ่มจาก (0, 0)
| พิกัด | เดินตามแกน x | เดินตามแกน y | จุดอยู่ตรงไหน |
|---|---|---|---|
(2, 1) | ขวา 2 | ขึ้น 1 | อยู่ด้านขวาบนของจุดกำเนิด |
(-1, 3) | ซ้าย 1 | ขึ้น 3 | อยู่ด้านซ้ายบนของจุดกำเนิด |
(4, 0) | ขวา 4 | ไม่ขึ้นไม่ลง | อยู่บนแกน x |
คำถามนำ:
- ถ้า
xเป็นลบ เราต้องเดินไปทางไหน? - ถ้า
y = 0จุดนั้นอยู่บนแกนใด? - พิกัด
(2, 1)กับ(1, 2)เป็นจุดเดียวกันหรือไม่?
5. Step-by-step Example
ตัวอย่าง
อ่านพิกัดของจุดที่เริ่มจากจุดกำเนิด เดินไปทางขวา 5 หน่วย แล้วขึ้น 2 หน่วย
วิธีคิดทีละขั้น
- การเดินทางขวาเป็นค่า
xบวก ดังนั้นx = 5 - การเดินขึ้นเป็นค่า
yบวก ดังนั้นy = 2 - เขียนเป็นคู่ลำดับ
(5, 2)
ดังนั้นพิกัดของจุดนี้คือ (5, 2)
6. Common Mistakes
จุดที่มักเข้าใจผิด
อย่าสลับลำดับเป็น (y, x) เพราะพิกัดอ่านแกน x ก่อนเสมอ
แล้วจึงอ่านแกน y
จุดที่มักเข้าใจผิด
ถ้าจุดอยู่บนแกน ไม่ได้แปลว่าพิกัดหายไปหนึ่งตัว เช่น (4, 0)
ยังต้องเขียนทั้ง x และ y
7. Mini Exercise
ลองคิดเอง
เริ่มจาก (0, 0) แล้วตอบพิกัด
- เดินซ้าย 2 หน่วย แล้วขึ้น 4 หน่วย
- เดินขวา 3 หน่วย แล้วลง 1 หน่วย
- จุด
(0, 5)อยู่บนแกนใด หรืออยู่ระหว่างแกน?
8. Summary
- ระนาบพิกัดใช้ตัวเลขสองตัวบอกตำแหน่งของจุด
- พิกัดเขียนเป็น
(x, y) - อ่าน
xก่อน แล้วอ่านy - จุดกำเนิดคือ
(0, 0) - การเข้าใจพิกัดช่วยให้เราแปลงตารางค่าเป็นจุดบนกราฟได้
9. Related Lessons
- จากตารางค่าไปเป็นจุดบนกราฟ
- เมื่อค่าเปลี่ยนเท่าเดิม เราเขียนกฎได้
- เข้าใจฟังก์ชันเชิงเส้นผ่านความชัน